Hamilelikte Folik Asit Kullanımı

Hamilelikte Folik Asit
Hamilelikte Folik Asit
Anne rahmindeki bebeğin merkezi sinir sisteminin normal gelişimi için hamilelik öncesi ve sürecinde folik asit kullanımı büyük önem taşıyor. Peki, anne adayları için folik asit kullanımı neden bu kadar önemli? Hamilelikte folik asit ne işe yarar? Folik asitten zengin besinler hangileri? Folik asite ne zaman başlanmalı? İşte, Hamilelikte folik asit kullanımı...

Folik Asit Nedir?

Folik asit B vitamini ailesinden B9 vitaminidir. Folik asit folat olarak da bilinir. Folat ismi Latincede yaprak anlamında olan "folum"dan gelmekte. Bu vitamin ilk kez 1941 yılında ıspanak yapraklarından keşfedilmiştir. Folat doğal formda besinlerde bulunan bir vitamin iken, folik asit folatın sentetik şeklidir. Folik asit takviye olarak alınırken, folat besinlerden alınır.

Folik Asit Ne İşe Yarar?

  • Folik asit kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyarır, yani kan yapımında etkilidir. 
  • Folik asit DNA sentezi, yeni hücre oluşumu ve sinir sistemi dokularının gelişiminde önemli etkileri vardır. 
  • Hamilelikten önce ve hamilelikte folik asit alımı; doğacak bebeğin omurgasındaki ve beynindeki nöral tüp defektlerinin oluşumunu önler. Folik asit, özellikle gebelik öncesi ve gebeliğin ilk 12 haftasında hamileler için (düşük ve nöral tüp defektleri'nin önlenmesi açısından) çok önemlidir.
Beyin ve omuriliğin içinde geliştiği sinir sistemi yapısı "nöral tüp" olarak bilinir. Hamileliğin ilk dört haftasının sonuna dek kapanması gereken "nöral tüp"ün açık kalması sonucu doğuştan "nöral tüp defektleri" adı verilen anomaliler oluşur. En yaygın görülen nöral tüp defektleri; 
  •       Spina bifida (omurganın açık kalması), 
  •       Ensefalosel (beynin kafatası kemiğinin dışına çıkması) ve
  •       Anensefali (beynin gelişmemesi) dir. 

Folik Asit Eksikliği Nedenleri Nelerdir?

  • Folik asit yönünden zengin besinlerden tüketmemek,
  • Folik asit emilimini engelleyen bağırsak hastalığının (Çölyak hastalığı, huzursuz bağırsak sendromu,...) olması,
  • Folik asit emilimine engel olan ilaç (epilepsi ilaçları,...vb) kullanımı.
Not: Hamilelik durumunda vücudun normalden daha fazla folik asite ihtiyacı olur. Hamilelikte artan folik asit ihtiyacı için kadın doğum doktorunuza danışmalısınız.

Folik Asit Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

  • Folik asit eksikliği megaloblastik anemiye neden olabilir. Anemi (Kansızlık), dokuları ihtiyaç duyduğu oksijenden mahrum edebilir.  Folik asit eksikliğinde anemiye bağlı görülen belirtiler; iştahsızlık, halsizlik, yorgunluk, unutkanlık, zayıflama, solukluk ve sinirliliktir. 
  • Folik asit eksikliğinde depresyon görülebilir.
  • Hamilelikte folik asit eksikliğine bağlı fetüste "nöral tüp defektleri" ortaya çıkabilir.

Folik Asit Eksikliği Tanısı Nasıl Konur?

Folik asit eksikliğinin tanısı yapılacak kan tahlili ile tespit edilir. 

Folik Asitten Zengin Besinler Nelerdir?

Bebeklerde nöral tüp defekti hastalığının önlenmesi için hamilelikte folik asit takviyesi önemlidir. Bu nedenle folik asitten zengin besinler de bilinmeli ve anne adayı beslenmesini buna göre düzenlemelidir. Folik asitten zengin besinler şunlardır;
  1.    Ispanak, brokoli, marul gibi yeşil yapraklı sebzeler
  2.    Kuru fasülye, mercimek
  3.    Ceviz, fındık, ayçekirdeği
  4.    Portakal ve diğer turunçgiller
  5.    Yumurta
  6.    Tahıllı ekmek ve kahvaltılık gevrek
  7.    Kuşkonmaz
  8.    Avokado
Folik asit açısından zengin olduğu halde karaciğer tüketimi, içeriğindeki yüksek miktarda  A vitamini nedeniyle hamilelikte önerilmemektedir. Daha detaylı bilgi için "Hamilelikte Uzak Durulması Gereken 10 Zararlı" yazımıza bakabilirsiniz.
 
Folik asit suda eriyen bir vitamin olduğundan besinlerin uzun süre pişirilmesi ya da pişirme sularının dökülmesi folik asit kaybına neden olur. Bu nedenle; folik asit içeren sebzeler ya buharda hafifçe pişirilmeli ya da çiğ yenmelidir.

Hamilelikte Folik Asit Almaya Ne Zaman Başlanmalı ve Ne Zamana Kadar Kullanmalı?

Doğal besinler hamilenin folik asit ihtiyacını tam olarak karşılayamayacağından  folik asitin ilaç olarak da dışarıdan alınması gerekir. 
Folik asit almaya gebe kalmadan 3 ay önce başlanmalı ve hamileliğin ilk 12 haftası boyunca da kullanılmalıdır. Özellikle hamileliğin ilk 28 günü, nöral tüp defektlerinin önlenmesi açısından en kritik dönemdir. 

Nöral tüp defektlerinden korunmak için günlük 400 mikrogram (400 mcg=0,4 mg) folik asit alımı önerilir. Daha öncesinde nöral tüp defektli bebek doğurma öyküsü olanlarda ise normal dozun 10 katı yani 4000 mcg/gün (=4 mg/gün) olarak kullanılmalıdır. Bu şekilde bir kullanım, doğacak bebeğin nöral tüp defekti oluşma riskini %60-70 oranında azaltacaktır.

Gebe kalmadan önce folik asit kullanmayanlar ise, hamilelik fark edildiği anda folik asit almaya başlamalı ve hamileliğin ilk 12 haftası boyunca da kullanmalıdır. Hamileliğin 12 haftası sonrasında ise; folik asidin doğal formu olan folat içeren besinlerin kullanımına özen gösterilmelidir. 
Unutulmaması gereken bir nokta; folik asit, vücutta depolanmaz. Bu yüzden nöral tüp defeketinden korunmak için hamilelerin her gün folik asit almaları gerekir.

Hangi Folik Asit İlaçları Kullanılmalı?

Hamilelik sırasında folik asit ihtiyacı herhangi bir multivitamin ilacı ilede karşılanabilir. Ancak, kullanılan multivitamin içerisinde en az 400 mcg folik asit bulunmalıdır.
Hamilelik sırasında kullanılabilecek folik asit içeren ilaçlardan bazıları;
   Folidoce Tablet (B12 vitamini de içerir)
   Folacin Tablet (Solgar Folik asit, 400 mcg)
   Ferrozinc Kapsül(Demir, çinko ve C vitamini de içerir)
   Ferplex Fol oral solüsyon (Demir de içerir)

Benzer Yazılar

Hamilelik ve Doğum 2339678054553709218

Yorum Gönderme

emo-but-icon

Ebebekçe'de Ara

SON YORUMLAR

Email ABONELİĞİ

item